Hallux valgus is de wetenschappelijke term voor een vergroeiing van de grote teen. Het voorste deel van deze teen groeit dan richting de andere tenen, terwijl het grote gewricht waarmee de teen aan het middenvoetsbeentje vastzit, juist naar buiten toe is gedrukt. Op deze plek ontstaat dan een bobbel, wat tot pijn en ongemak kan leiden en er lelijk uit kan zien. In deze tekst bespreken we de oorzaken, symptomen en mogelijke behandelingen voor deze voetafwijking, die veel mensen treft.


“Hallux” is de medische naam voor de grote teen. “Valgus” betekent letterlijk “een standsafwijking” van een ledemaat. In dit geval dus dat de teen dezelfde kant op wijst als de rest van de tenen, in plaats van licht gedraaid te zijn naar de andere voet, zoals een gezonde grote teen dit doet.

Hallux valgus: Oorzaak

Hallux valgus ontstaat bijna altijd in de loop van het leven. Erfelijke aanleg kan er voor zorgen dat deze conditie optreedt, maar de hoofdoorzaak is waarschijnlijk het dragen van schoenen die de bewegingen van de grote teen beperken. Vooral schoenen met smalle neuzen die de tenen één richting op dwingen, zijn bijna zeker een belangrijke boosdoener. Ook hoge hakken onder de schoenen lijkt de kans op de aandoening groter te maken. De conditie wordt vooral aangetroffen bij (oudere) vrouwen, mensen met erfelijke aanleg en personen met andere voetklachten, waaronder platvoeten, artritis of een onderontwikkelde achillespees of voet spieren. Ook hypermobiliteit van de gewrichten vormt een risicofactor.

Hallux valgus: Symptomen

  • Een ontwikkelde hallux valgus is goed zichtbaar als een forse knobbel aan het eerste gewricht van de grote teen, en het feit dat het voorste deel van de teen richting de andere tenen wijst.
  • Deze knobbel is vaak pijnlijk tijdens het lopen, maar soms ook erna, en de pijn kan zich uitbreiden naar het hele voorste deel van de betreffende voet. Daardoor kan het moeilijk worden om te lopen. Vaak is de knobbel duidelijk opgezwollen en rood van kleur.
  • Ook kan de vergroeide grote teen de andere tenen in de verdrukking brengen, waardoor die over elkaar heen gaan staan en zelf klachten gaan opleveren.

Hallux valgus: Behandeling

Er zijn enkele manieren waarop hallux valgus verminderd of genezen kan worden. De beste behandeling voor elke patiënt hangt vaak af van de oorzaak van het optreden van de vergroeiing.

Hallux valgus: Betere schoenen

Omdat krappe schoenen met een punt en hoge hakken de conditie bevorderen, zal een arts de patiënt vaak aanraden om ruimere schoenen te dragen. Vaak zijn normale ruime schoenen voldoende om de klachten te verminderen. Een podoloog kunt u ook speciale orthopedische schoenen voorschrijven.

Hallux valgus: Teenoefeningen

Bij hallux valgus is het grootste gewricht van de teen vaak deels vastgegroeid in één stand en is nog niet aantoonbaar bewezen. U kunt regelmatig teenoefeningen doen om de bewegelijkheid van het gewricht en de teen te vergroten. Deze oefeningen kunt u op eigen initiatief uitvoeren of onder begeleiding van een podoloog of een fysiotherapeut.

Hallux valgus: Spalken en steunzolen

Met speciale steunzolen kan de stand van uw voet zo aangepast worden dat de teen op termijn weer een meer natuurlijke positie aanneemt. Dit is ook mogelijk door ‘s nachts een speciale steunspalk aan uw voet te dragen. De effectiviteit over een langere periode van een nachtspalk is omstreden.

Hallux valgus: Operatie

Als andere behandelmethoden niet werken en de klachten blijven aanhouden, dan kunt u met uw arts overleggen over een operatie. Die kan worden uitgevoerd in een gespecialiseerde voetkliniek zoals Kliniek San Roman of in een ziekenhuis. Er zijn verschillende soorten operaties die hallux vagus kunnen verhelpen. Het gewricht van de teen kan door de chirurg bijvoorbeeld in een andere stand worden vastgezet. Een deel van het gewricht kan verwijderd worden, waardoor de teen weer recht gaat staan. Soms wordt het middenvoetsbeentje doorgezaagd en verschoven. Deze operatie kan tot gevolg hebben dat u een paar maanden minder mobiel bent, en kan redelijk wat pijn met zich meebrengen.

Hallux valgus: Pijnvermindering

  • Om de klachten die de conditie oplevert te verminderen, kunt u pijnstillers zoals paracetamol of ibuprofen gebruiken.
  • Door de druk die de vergroeide teen op andere tenen uitoefent, kunt u huidklachten zoals schimmel of eksterogen krijgen. Speciale teenspreiders kunnen deze klachten verminderen.
  • Het gebruik van steunzolen en ruimere schoenen verminderen de klachten vaak ook al voor een deel.

Hallux valgus: Complicaties

Deze voetaandoening kan enkele complicaties tot gevolg hebben.

  • De constante druk op het uitstekende gewricht kan zorgen dat zich artrose (reuma) ontwikkelt in de grote teen, en soms ook in andere tenen.
  • De vergroeide grote teen kan andere tenen opzij drukken, waardoor deze ook gaan vergroeien en pijnklachten kunnen opleveren.

Hallux valgus: Wanneer behandeling zoeken

Hallux valgus is een vervelende aandoening die echter geen noodgeval vormt, en bij behandeling in de meeste gevallen goed verholpen kan worden. Zoek in ieder geval contact met een arts of met een voetkliniek wanneer:

  • de pijn van de aandoening snel erger wordt.
  • het grote gewricht van de teen ontstoken lijkt.
  • als er artrose in uw medische geschiedenis voorkomt.
  • als u pijn of andere klachten krijgt in andere tenen dan uw grote teen.